"Alles weten is alles begrijpen....... ?"

 Wat  moeten we eigenlijk 'weten', om te kunnen begrijpen en vanuit overzicht, complexiteit en flexibiliteit in deze veranderende wereld te handelen of op z'n minst handelingsperspectief te bieden? Is het weten met je hoofd of met je hart of met je onderbuikgevoel of een combinatie?
 Vanuit welke waarden of wereldorientaties kijken en onderzoeken wij, geven wij advies?
 En hoe kunnen we de verschillende vormen van kennis, inzichten en ervaringswijsheid, die bij meerdere belanghebbenden aanwezig zijn, bundelen en inzetten tbv duurzame ontwikkeling? Bijvoorbeeld met stakeholder- netwerk- en participatieve aanpakken.

 Wat weten? Wat is waar? Wat is goed of juist? 
wij heel verschillende soorten kennis:
-> het "ware" (wetenschappelijk waar, gezien als object, gemeten),
-> het "juiste" (sociaal juist, als afspiegeling van normen, waarden, sociale verhoudingen, cultuur, zoals het hoort, volgens regels), 
-> het  "waarachtige" (zoals het wordt ervaren, waargenomen, gevoeld, verbonden met herinneringen en emoties).

Daar zitten nogal verschillen in! "Inclusieve wetenschap" , interdisciplinariteit, integrale benaderingen, holistische ziernswijzen, en vooral open staan voor waarheden van de ander, zijn nodig om duurzame olossingen te vinden.

Waarden en wereld-oriëntaties. Zie ook brochure orientaties en objectiviteit in wetenschap(2008). Röling onderscheidt 4 op elkaar voortbouwende oriëntaties. Voor een adequate omgang met problemen van duurzaamheid is het zaak dat wetenschappelijk werk steeds meer bedreven wordt op basis van constructivistische uitgangspunten, dus vanuit de holocentrische of etho-centrische oriëntatie.

In mijn werk vind ik het bij kennisontwikkeling belangrijk om bewust te zijn van de verschillende invalshoeken, om expliciet te maken wat we met elkaar willen, onderscheid te maken en te zorgen voor integrale benaderingen vanuit de complexiteit van de natuurlijke systemen en van de samenleving.

Dan is er ook nog endogene kennis, de ervarings- en vaak spirituele kennis van lokale samenlevingen, die meestal heel adequaat is als het gaat over wat er mogelijk is, waar de  grenzen aan de natuurlijk duurzaamheid zitten, hoe ecosystemen werken...een werkveld dat absoluut meer aandacht verdient!  

Hoe kennis gebruiken? Welke kennis bundelen? welke netwerken en dialogen? welke stakeholders? participatieladder of crowd-sourcing? interdisciplinair en transdisciplinair? Hoe besluitvorming organiseren? Gelukkig heb ik een groot arsenaal aan 'tools' om participatieve en integrale kennisontwikkeling en verbindende besluitvorming te organiseren. Met o.a. gezamenlijke droomontwikkeling, scenarioplanning, netwerkanalyse, regio-dialoog,  ontwikkeling levende netwerken en allianties; tijdlijn en andere vormen van evaluatie.